Lübnan’daki “Beirut Today” programına katılan Evrensel Süryani Birlik Partisi Genel Başkanı İbrahim Mrad ve yazar Elias al-Zoghbi, Roma'da yürütülen müzakerelerin altıncı turunu değerlendirdi: “İsrail pilot bölgelerden çekilecek, Lübnan Ordusu güneye konuşlanacak.”

MTV Lübnan kanalında yayınlanan “Beirut Today” (Bugün Beyrut) programı, Roma’da gerçekleştirilen Lübnan-İsrail müzakerelerinin altıncı turunun sonuçlarını tartışmak üzere, Evrensel Süryani Birlik Partisi (USUP) Genel Başkanı İbrahim Mrad ile siyasi analist ve yazar Elias al-Zoghbi’yi 16 Temmuz’da konuk etti.

Tartışmada, görüşmelerin Lübnan’ın siyasi ve güvenlik ortamına yansımaları, Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin (LAF) Litani Nehri’nin güneyine gelecekteki konuşlanması ve varılan mutabakatların uygulanmasını denetlemede ABD’nin üstlendiği rol masaya yatırıldı.

Program, uluslararası izleme ve denetime tabi bir uygulama mekanizması çerçevesinde, İsrail’in belirlenen iki pilot bölgeden kademeli olarak çekilmesi ve buna karşılık Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin, Güney Lübnan’ın belirli bölgelerine konuşlanmasını içeren bir anlaşma da dahil olmak üzere, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğine dair raporların ardından geldi. Bu sırada ABD, tüm tarafları mutabakatları uygulamaya koymaya teşvik etme yönündeki çabalarını sürdürüyor.

Elias al-Zoghbi, Roma toplantısını, “müzakere sürecinde bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Al-Zoghbi, bu toplantının öneminin, teorik anlaşmalardan pratik uygulamaya geçilmesinden ve mutabakatların sahada somut önlemler olarak şekillenmeye başlamasından kaynaklandığını belirtti.

Al-Zoghbi, önerilen plânın İsrail’in iki "pilot" bölgeden kademeli olarak çekilmesini ve ardından Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin bu bölgelerde konuşlanmasını içerdiğini açıkladı. Bu aşamanın başarısının, Lübnan devletinin kendi otoritesini tesis etme ve güvenlik kontrolünü yayma yeteneği açısından gerçek bir sınav olacağını ifade etti.

Al-Zoghbi, bir sonraki aşamanın, üzerinde anlaşılan hükümlere uyulup uyulmadığını izlemek, ordu birliklerinin konuşlanmasını doğrulamak ve bu bölgelerin devlet otoritesi dışındaki her türlü silahlı varlıktan arındırılmasını sağlamakla görevli takip komiteleri aracılığıyla sıkı bir ABD denetimine tabi olacağını da sözlerine ekledi.

Evrensel Süryani Birlik Partisi Genel Başkanı İbrahim Mrad ise “Lübnan’ın gerçekten de yeni bir uygulama aşamasına girdiğini” belirtti. Mrad, bu aşamanın başarısının her şeyden önce Lübnan hükümetinin ve ordusunun güvenlik taahhütlerini yerine getirme konusundaki ciddiyetine, ayrıca bu sürece yönelik ABD ve uluslararası desteğin devam etmesine bağlı olacağını savundu.

Mrad, “konuşlanma sürecinde Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin önemli bir sınavla karşı karşıya kalacağını ekleyerek, ordunun görevini başarıyla yerine getirmesinin Lübnan devletine olan uluslararası güveni artıracağını, yaşanacak herhangi bir aksamanın ise ülkenin siyasi ve güvenlik durumunu daha da karmaşık hale getirebileceğini” dile getirdi.

Konuklar, Hizbullah üyelerinin son mutabakatlar karşısındaki tutumunu da ele aldı. Mrad, grubun anlaşmanın mevcut hâliyle uygulanmasına karşı çıkmaya devam ettiğini ve sahada atılacak her türlü adımın İsrail’in tamamen çekilmesi şartına bağlanmasında ısrar ettiğini söyledi. Elias al-Zoghbi ise önümüzdeki dönemin, artan uluslararası baskılar karşısında tüm tarafların mutabakatlara uymaya gerçekten hazır olup olmadığını ortaya koyacağını belirtti.

İki konuk ayrıca ABD’nin Lübnan dosyasını yönetmedeki rolünü de tartıştı. Washington’ın, hem orduyla doğrudan koordinasyon kurarak hem de güvenlik düzenlemelerine uyumu doğrulamaya yönelik mekanizmaları denetleyerek, mutabakatların uygulanmasını gözeten öncü uluslararası aktör haline geldiğini ifade ettiler.

Görüşmelerde, bazı Lübnanlı güvenlik yetkililerine yönelik uygulanan ABD yaptırımlarına da değinildi. Mrad, “ABD yönetiminin yaptırımları genişletmeyi düşündüğünü, ancak Lübnan devletine güvenlik yükümlülüklerini yerine getirme yeteneğini kanıtlama fırsatı vermek amacıyla bu adımı geçici olarak askıya aldığını” belirtti.

Programda, Lübnan-İsrail ilişkilerinin geleceği de tartışıldı. Mrad, mevcut mutabakatların başarılı olması hâlinde Lübnan’ın farklı bir siyasi aşamaya girebileceğini belirtti. al-Zoghbi de ülkeye uzun vadeli istikrar getirebileceğini savunduğu "aktif tarafsızlık" politikasının benimsenmesi çağrısında bulundu.

Programın sonunda her iki konuk da, önümüzdeki dönemin Lübnan için belirleyici olacağı ve güneydeki uygulama sürecinin başarısının, ülkenin önümüzdeki aylardaki siyasi ve güvenlik rotasını şekillendireceği konusunda hemfikir olduğunu paylaştı.

Ayrıca konuklar, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun’un Washington’a yapması beklenen ziyaretin önemine ve Lübnan’ın geleceğine ilişkin yeni mutabakatlar doğurma olasılığına dikkat çekti.