HDP Adana Milletvekili ve HDP Halklar ve İnançlar Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Tülay Hatimoğulları, Bursa'daki Ermeni Kilisesi ile son beş yılda satılığa çıkarılan dini yapılar hakkında Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un yanıtlaması istemiyle bir soru önergesi verdi.

Türkiye'nin birçok bölgesinde yıllardan beridir azınlık mülkleri gasp ediliyor. Turabdin'deki Mor Gabriel Manastırı da dahil olmak üzere binlerce kilise, manastır ve mezarlıklar kimi zaman Diyanet’e devredildi, kimi zaman da satılığa çıkarıldı.

14 Ocak günü Bursa'da bulunan bir Ermeni Kilisesi “Sahibiden.com” isimli internet sitesinde satılığa çıkarıldı.

“Bursa’da Kültür Sanat Merkezi/Müze/Otel Olabilecek Tarihi Kilise” başlığıyla satılığa çıkarılan Ermeni Kilisesi için 6 milyon 300 bin lira talep edilmişti.

1910-1914 yıllarında inşa edildiği düşünülen kilisenin isim ve adresine “Ticari sırların ve kişisel verilerin korunması” gerekçesiyle ilanda yer verilmedi.

HDP Adana Milletvekili ve HDP Halklar ve İnançlar Komisyonundan Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Tülay Hatimoğulları, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un yanıtlaması istemiyle, Bursa'daki Ermeni Kilisesi ile birlikte son beş yılda satılığa çıkarılan dini yapılar hakkında ne gibi tedbirler alındığına ilişkin bir soru önergesi verdi.

"Adres, Setbaşı'nda daha önce birkaç defa satılığa çıkarılan ancak satılamayan Ermeni Katolik Kilisesi"

Önergede, ilanda yer alan “Ermeni nüfusu için inşa edilen kilise, mübadele sonrası nüfusun ayrılması nedeniyle özel mülkiyete geçmiştir ve 1923 yılından itibaren bir süre tütün deposu, ardından da dokuma fabrikası olarak kullanılmıştır. UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren bir bölge içerisinde, bilinen bir konumda yer alan kilise, lokasyonu itibariyle turistik amaçla değerlendirilebilir”ifadelerinden kilisenin Bursa’nın merkezinde yer alan Setbaşı semtinde bulunan, daha önce birkaç defa satılığa çıkarılan ancak satılamayan Ermeni Katolik Kilisesi olduğu açıklamaları yer alıyor.

"Kiliseler kaderlerine terk edilerek ahıra dönüştürülüyor"

HDP'li vekil, Türkiye’de özellikle İstanbul dışında cemaatsiz kalan kiliselerin kaderlerine terk edilerek ahıra dönüştürüldüğü, depo olarak kullanıldığı ve define avcılarının saldırılarına uğradığını belirtiyor.

"Satış ilanlarına rastladığımız özel mülkiyete geçmiş olan kiliseler de oldukça fazla sayıdadır. Oysa kiliseler tıpkı sinagog ve cami gibi satılabilecek bir özel mülk olamazlar, kamunun kullanımına açık yapılardır. Ayrıca birer kültürel miras olan kiliseler taşıdığı değerler gereğince de satılamaz."

Önergede, 1915 sonrası gayrimüslimlere yönelik uygulanan mülkiyet gaspı ile birlikte dini kurumların da özel mülkiyete geçişi ve kilise satışlarının görülmeye başlandığı ifade ediliyor.

Hatimoğulları, din ve vicdan özgürlüğü kapsamında bu yaklaşımın ele alınıp, kiliselerin özel mülkiyet ve satışlarına son verilmek üzere adımlar atılmasını talep ediyor.

Tülay Hatimoğulları'nın, Mehmet Nuri Ersoy'un yanıtlaması talebiyle yönelttiği sorular şöyle:

• Söz konusu kilisenin basına yansıdığı üzere internet üzerinden satışa çıkarıldığına ilişkin bilginiz var mıdır? Var ise bu ve benzer olaylara karşı ne gibi tedbirler almayı düşünüyorsunuz?
• Adı geçen kilisenin tapusunun şahsa ait olduğu iddiası doğru mudur? Doğruysa nasıl ve hangi şartlarda bu kiliselerin tapuları söz konusu şahıslara geçmiştir?
• Bakanlığınızın tarihi varlıkları korumak, geliştirmek, yaşatmak ve bir sonraki kuşaklara aktarılmasını sağlamak gibi görevleri olmasına karşın bu tarihi yapıların korunması noktasında sergilediği ihmalkâr tutumun gerekçesi nedir?
• Son beş yılda benzer şekilde kaç tane dini yapı satışa çıkarılmıştır?
• Tapusu Bakanlığınıza ait kaç adet kilise ve manastır vardır?
• Son 5 yılda kaç kilise ve manastırda restorasyon çalışması yapılmıştır?
• Hristiyanlığın kutsal ibadet yerleri olan kiliselerin şahıslarca satışa çıkarılması girişimleri Hristiyan yurttaşları rencide eden bir durumdur. Hristiyan yurttaşların karşı karşıya bırakıldığı bu ve benzer sorunlara ilişkin Bakanlığınızın ne gibi planlamaları vardır?
• Benzer şekilde tapusu şahıslara ya da Hazineye geçmiş olan Ermeni, Süryani ve Rum kiliselerinin tapularının ilgili Vakıflar dolayımı ile esas sahiplerine iadesi için çalışmalarınız var mıdır/olacak mıdır?
• Bakanlığınızca satışa çıkartılan tarihsel ve toplumsal öneme sahip benzer durumdaki yapıların tapularını alarak kamulaştırılmak ve yeniden aslına uygun işlevlendirmek üzere adımlar atılacak mıdır?
• Kilise, manastır ve sinagog gibi dini yapıların kişiler tarafından satışının engellenmesi için önleyici bir çalışmanız var mıdır?