Ermeni Soykırımı tasarısının onaylanmasına dair İsrail Dışişleri Bakanlığı’na çağrı yapan bir açıklama yayınlayan Avrupa Süryaniler Birliği, “Ermeni Soykırımı’nın tanınmasına yönelik atılan bu tarihî adımın, aynı dönemde Süryani ve Pontus Rum halklarına karşı gerçekleştirilen soykırımların da tanınmasını kapsayacak şekilde genişletilmesini temenni ediyoruz” dedi.

Avrupa Süryaniler Birliği (European Syriac Union - ESU), Ermeni Soykırımı tasarısının onaylanması kapsamında İsrail Dışişleri Bakanlığı’na çağrıda bulundu.

ESU’nun çağrı metni şöyle:

“Sayın İsrail Dışişleri Bakanı,

Avrupa Süryaniler Birliği (ESU) adına size en içten saygılarımızı sunuyoruz.

İsrail Devleti’nin, 1915 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan Ermeni Soykırımı’nı tanıma yönünde attığı adımı büyük bir memnuniyet ve takdirle karşılıyoruz. Tarihî gerçeklerin tanınması, mağdurların anısının yaşatılması ve insanlığa karşı işlenen suçların inkâr edilmemesi, adalet, insan hakları ve evrensel vicdan adına son derece önemli bir sorumluluktur.

Eşit şekilde hatırlanmayı hak ediyorlar

Ancak 1915 yılında yaşanan soykırım yalnızca Ermeni halkını hedef almamıştır. Aynı dönemde Süryani ve Pontus Rum halkları da sistematik katliamlara, zorunlu tehcire ve yok edilmeye maruz kalmıştır. Yaygın olarak kabul gören tarihî tahminlere göre yaklaşık 1.500.000 Ermeni, 500.000 Süryani ve 350.000 Pontus Rumu yaşamını yitirmiştir. Bu halkların yaşadığı acılar, ortak insanlık tarihinin ayrılmaz bir parçasıdır ve eşit şekilde hatırlanmayı hak etmektedir.

Bu nedenle İsrail Hükûmeti ve Knesset’e saygıyla çağrıda bulunuyoruz: Ermeni Soykırımı’nın tanınmasına yönelik atılan bu tarihî adımın, aynı dönemde Süryani ve Pontus Rum halklarına karşı gerçekleştirilen soykırımların da tanınmasını kapsayacak şekilde genişletilmesini temenni ediyoruz. Tarihî adalet, ancak aynı tarihsel süreçte benzer kaderi paylaşan tüm halkların acılarının eşit biçimde tanınmasıyla tam anlamıyla yerine getirilebilir.

Yahudi halkı, 20. yüzyılda yaşanan Holokost nedeniyle soykırımın yol açtığı yıkımı ve inkârın mağdurlar üzerinde bıraktığı derin yaraları en iyi bilen halklardan biridir. Bu nedenle, İsrail Devleti’nin tarihî hafızaya, insan haklarına ve evrensel adalet ilkelerine olan bağlılığının, Süryani ve Pontus Rum halklarının yaşadığı soykırımların tanınmasına da öncülük edeceğine inanıyoruz.”

Ne olmuştu?

İsrail hükümeti, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın Ermeni Soykırımı’nı tanıma önerisini, 28 Haziran Pazar günü oybirliğiyle onayladı.

Karar metninde, İsrail'in "ahlaki ve tarihi görevi temelinde", Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında Ermeni halkına karşı işlenen soykırımı tanıdığı belirtildi. Ayrıca “olayların tarihi gerçekliğinin inkâr edilmesi, küçümsenmesi veya çarpıtılmasının kınanması” çağrısında bulunuldu.

Karar metni notlarında, soykırımın Nisan 1915'te İstanbul'da Ermeni aydın ve liderlerinin tutuklanması, sürgün edilmesi ve öldürülmesiyle başladığı ifade edildi. Osmanlı yetkililerinin daha sonra Ermeni nüfusunu sistematik olarak hedef aldığı, zorunlu çalışmaya gönderilen erkekleri öldürdüğü ve kadınları, çocukları ve yaşlıları Suriye çölüne doğru ölüm yürüyüşlerine gönderdiği aktarıldı.

Metinde yaklaşık 1,5 milyon Ermeni’nin öldürüldüğü ve Anadolu'daki yüzyıllardır süregelen Ermeni kültürel ve tarihi mirasının da yok edildiği belirtildi. Bununla birlikte, “kapsamlı tarihi belgelere rağmen Ermeni Soykırımı’nın özellikle Türkiye tarafından organize bir inkâr kampanyasının konusu olmaya devam ettiği”ne yer veriliyor.

Tasarının yasalaşması için İsrail Parlamentosu'nda da kabul edilmesi gerekiyor.