Musul’daki tarihi Mar Behnam-Mart Sarah Manastırı’nda restorasyonu tamamlanan duvar resimleri, düzenlenen dini törenle takdis edildi. IŞİD saldırılarına karşı verilen mücadelenin sembolü olan bu restorasyon, bölgedeki Süryani halkının kültürel ve dini varlığını sürdürme kararlılığını simgeliyor. 

Irak’ın Musul kentinde, 31 Mayıs Pazar sabahı düzenlenen bir törenle Antakya Süryani Katolik Kilisesi Musul Metropoliti Mar Benedictus Younan Hanno, Musul Metropolitliği'ne bağlı El-Hıdır bölgesinde yer alan manastırdaki Mar (Aziz) Behnam ve kız kardeşi Mart (Azize) Sarah’a ait yeni restore edilen duvar resimlerini takdis edip ibadete açtı. 

Törene, Fransa’nın Musul Başkonsolosu Fabrice Desplanches, Fransız Mezopotamya Vakfı üyeleri, restorasyon uzmanları, Ninova Tarihi Eserler Dairesi yetkilileri, güvenlik güçleri ve restorasyon projesinde görev alan çok sayıda davetli katıldı.

Kökeni Geç Antik Çağ’a kadar uzanan Mar Behnam ve Mart Sarah Manastırı, günümüzde Ortaçağ’dan Osmanlı dönemine kadar uzanan ve modern restorasyonlarla desteklenen geniş bir yapılar topluluğundan oluşuyor. Yüzyıllar boyunca başta Bağdede (Karakuş) olmak üzere çevre kasabalardaki Hıristiyanlar için hem bir dini merkez hem de toplumsal bir simge olan manastır, kutsal emanetleri, şapelleri ve ince taş işçiliğiyle Hıristiyanlığın Bethnahrin’deki (Mezopotamya) derin köklerinin en önemli kanıtlarından biri olarak kabul ediliyor. 

Haçlar indirildi, tarihi doku tahrip edildi 

Yakın tarihte Irak’taki Hıristiyan mirasının maruz kaldığı kırılganlığın sembolü hâline gelen manastır, 2014-17 yılları arasındaki IŞİD saldırıları sırasında büyük zarar gördü. Haçların indirildiği ve tarihi dokunun tahrip edildiği bu süreçte, 2015 yılında yayınlanan görüntüler Mar Behnam türbesinin havaya uçurulduğunu belgelemişti. 2016 yılının sonunda özgürleştirilen manastır, yerel topluluklar, kilise makamları ve uluslararası koruma ortaklarının yürüttüğü çok yıllı restorasyon çalışmaları sonucunda 2018’in sonunda yeniden ibadet ve ziyarete açılmıştı. 

Yeni takdis edilen duvar resimleri, restorasyon sürecindeki bir diğer kritik dönüm noktasını temsil ediyor. Bu çalışma, onlarca yıldır süren zulüm, şiddet ve göçe rağmen Süryanilerin Bethnahrin’deki kalıcı varlığının görsel bir beyanı niteliğinde. 

Manastırın restorasyonu ve yeni bölge kiliselerinin inşası, bölgedeki litürjik ve toplumsal yaşamın canlanmasına da büyük katkı sağlıyor. Azizleri anma törenleri ve kültürel etkinlikler, bugün hem yerel halkı hem de diasporadaki toplum üyelerini bir araya getiriyor. Bu buluşmalar yalnızca bir inanç pratiği değil, aynı zamanda çatışma yıllarının ardından hayatta kalma ve kültürel süreklilik iradesinin de ifadesi olarak görülüyor. 

Irak, şiddet ve dini toplulukların göçe zorlanması gibi sorunlarla yüzleşmeye devam ederken, bu manastır ve verilen mücadele, Mar Behnam, Mart Sarah ve 40 arkadaşının hikâyesini hem tarihi bir kayıt hem de yaşayan bir gelenek olarak varlığını korumayı sağlıyor. 

Manastırın restore edilen kemerleri ve duvar resimleri, yapılar zarar görse de toplulukların yeniden inşa edebileceğinin somut birer kanıtı olurken, özellikle bu bölgede toplulukları yaşatmak ve gelecek nesillerin mirasıyla bağını koparmamasını sağlamak için de büyük zorlukların varlığının ve mücadele etmenin gerekliliğini ortaya koyuyor.