1915’te Bethnahrin ağırlıklı olmak üzere birçok bölgede yaşayan 500 bin Süryani; “katletme”, “Müslümanlaştırma”, “Türkleştirme” ve asimilasyon politikalarıyla “yok edildi”. Süryani halkı, “Sayfo” olarak adlandırdığı bu dönemin 111’inci yıl dönümünde dünyanın dört bir yanında anma etkinlikleri düzenliyor. MUB’a bağlı Sayfo Komitesi, Süryanilere bulundukları her yerde etkinliklere katılma çağrısı yaptı.  

İsa Mesih’in konuştuğu dil olan Aramicenin devamı Süryaniceyi kullanan ve Hıristiyanlığı kabul eden ilk halk olan Süryaniler (Asuri-Arami-Keldani), Bethnahrin’in (Mezopotamya) en eski ve yerleşik halklarından biriydi.   

“Kılıç”   

Süryani halkına 1915 yılında, “Sayfo” (kılıç) diye adlandırdıkları Soykırımı uygulandı. Soykırımda ağırlıklı olarak kılıç ve hançerlerle katledildikleri için bu adlandırmayı kullanan Süryaniler, her yıl 15 Haziran’da Sayfo’da katledilenleri anıyor.

Sayfo, 1915 yılında “Müslümanlaştırma”, asimilasyon ve “Türkleştirme” politikalarıyla Bethnahrin dahil olmak üzere Türkiye’nin birçok bölgesinde yaşayan azınlık halklara uygulanan sistematik soykırımlardan biriydi.   

Yapılan araştırmalara göre Sayfo sonucunda, o dönemde nüfusları 700 bin civarında olan Süryaniler’den geriye yalnızca 200 bin kişi kaldı. Diğer bir deyişle Süryaniler Sayfo’da nüfuslarının üçte ikisini kaybetti.   

500 bin Süryani “yok edildi”    

Sayfo Süryani Soykırımı’nda yaklaşık 500 bin Süryani “yok edildi”. Eldeki belgelere göre bunlardan 300 bini katledildi, 200 bini ise kimliksizleştirildi. Sayfo’da Ermeni Soykırımı’nda olduğu gibi yalnızca insanlar değil, canlı cansız tüm hayvanlar da katledildi, adeta bir “canlı kırımı” yaşandı.   

Araştırmalara göre yüzlerce kadın ve çocuk, tecavüz ve istismara maruz bırakıldı, “Müslümanlaştırılmak” için “satıldı”, birçoğu da saldırı ve istismar nedeniyle yaşamına son vermek zorunda kaldı.   

Göç, sürgün, gözaltında kayıplar   

Soykırımın ardından Süryaniler zorunlu göçe uğradı. “Türkleştirme ve Müslümanlaştırma” politikaları nedeniyle birçok Süryani kimliksizleştirildi, gözaltında ve “faili meçhuller” ile yok edildi.   

Sayfo döneminde hayatta kalan yaklaşık 200 bin Süryani’nin bir kısmı, baskı ve tehditlerden ötürü “Müslümanlaşmak” zorunda kalıp kimliğini kaybetti. Bir kısmı da yaşadığı coğrafyayı, topraklarını terk etmek zorunda kalarak kaçabildiği yere kaçtı.   

Mülk gaspları   

Üzerinden 111 yıl geçen soykırımın ardından da ayrımcı politikalar ve pek çok uygulama, her fırsatta bir avuç kalan Süryanilere karşı uygulanmaya devam etti.   

Arasında kilise, manastır ve mezarlık da bulunan binlerce mülk gasp edildi. Son birkaç yıl içerisinde onlarca kilise “satılığa çıkarıldı”, “altın var” iddiaları üzerine kiliselerde “yasal” kazılar yapıldı. Bununla beraber birçok ibadet yeri farklı amaçlar ile dönüştürüldü, mezarlıklar tahrip edildi, kiliseler ve manastırlar açık bir şekilde bombalandı, yakıldı, yıkıldı.   

Süryanicenin hayatta kalma mücadelesi   

Tüm bunlarla beraber “yok etme” politikasının en ağır sonuçlarından biri de asimilasyon ve kimliksizleştirme oldu. Binlerce Süryani kimliğini ve anadilini yitirdi.    

Sayfo’nun ardından Süryanice eğitim veren tüm akademiler ve okulların kapatılması nedeniyle, günümüzde tehlike altındaki diller arasında yer alan Süryanice yok olmakla karşı karşıya.   

Ancak, Sayfo ve sonrasında “bir avuç” kalan Süryani halkı, anadilleri ve kültürlerini yaşatmak için bulundukları her yerde mücadele etmeye devam ediyor.   

Süryaniler, Sayfo’nun 111’inci yıl dönümünde bu yıl da dünyanın dört bir yanında çok sayıda anma etkinliği, paneller ve Sayfo anıtı açılışları düzenleyecek. Bu kapsamda Avrupa Süryaniler Birliği (European Syriac Union – ESU), Belçika’nın başkenti Brüksel’de birçok belediye salonunda günlerce açık kalan, “Sayfo 1915: Süryani halkı, Unutulmuş Bir Soykırımın Tarihi” adlı sergiler düzenledi/düzenliyor.   

Başta Bethnahrin Ulusal Konseyi’ne (Mautbo Umthoyo d’Bethnahrin – MUB) bağlı kurumlar olmak üzere çok sayıda ülkeye göç etmek zorunda kalan Süryani sivil toplum kuruluşları, çeşitli panel ve anma etkinlikleri düzenleyecek. Hollanda'nın Glane (Losser) kentinde bulunan Mor Efrem Süryani Ortodoks Manastırı’nda 14 Haziran’da düzenlenecek anma etkinliğinde ise Sayfo Anıtı'nın resmi açılışının yapılacağı duyuruldu.   

1915 Süryani Soykırımı’nı (Sayfo) resmi anma günü olarak kabul eden Antakya Süryani Ortodoks ve Antakya Süryani Katolik Kiliseleri, 15 Haziran’da her yerde anma ayinleri düzenleyecek.    

MUB: Sayfo’yu analım, kimliğimizi yaşatalım   

Öte yandan 1915 Süryani Soykırımı anma etkinliklerine ilişkin açıklama yapan Bethnahrin Ulusal Konseyi’ne bağlı Sayfo Komitesi, “Sayfo’yu analım, ulusal kimliğimizi yaşatalım” şiarı ile Süryani halkını bu yıl da bulunduğu her yerde Sayfo etkinlikleri yapmaya ve bu etkinliklere katılmaya çağırdı.