Belçika Federal Parlamentosu Dışişleri Komisyonu, 1915’te Süryani, Ermeni ve Pontus-Rum’larına yönelik gerçekleştirilen soykırımın resmi olarak tanınmasını öngören bir karar tasarısını gündemine aldı. Milletvekili Michel De Maegd tarafından sunulan tasarı, Sayfo Süryani Soykırımı’nı da kapsıyor. 

Belçika Federal Parlamentosu Dışişleri Komisyonu, 16 Haziran Salı günü gerçekleştirdiği oturumda, 1915 yılında Süryani (Asuri-Arami-Keldani), Ermeni ve Pontus-Rum toplumlarına uygulanan soykırımın resmi olarak tanınmasını talep eden bir karar tasarısı sunuldu. Les Engagés Partisi Milletvekili Michel De Maegd tarafından sunulan tasarı, Süryani halkı tarafından "kılıç" olarak adlandırılan Sayfo Soykırımı’nı da kapsıyor. 

"Katliamlar aynı coğrafya ve zaman diliminde gerçekleşti" 

Parlamentoda konuşma yapan Les Engagés Partisi Milletvekili Michel De Maegd, “1914-24 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu’nda işlenen suçların, tüm Hıristiyan topluluklarını kimlikleri temelinde yok etmeye yönelik koordineli bir girişim olduğunu” savundu. Ermeni Soykırımı’nın uluslararası alanda geniş çapta tanındığını belirten De Maegd, "Katliamlar aynı kökene sahipti, aynı coğrafyada ve aynı zaman diliminde gerçekleşti" diyerek, Süryani ve P0ntus-Rum’ların yaşadığı soykırımın resmi hafızalarda yeterince yer bulamadığını vurguladı. 

De Maegd, "Bu toplulukların nüfusu, savaşın tali kurbanları değildi. Doğrudan hedef alındılar, köklerinden söküldüler ve atalarının topraklarından silindiler" dedi. 

Tasarı, yaşanan katliamları, Ermenileri de kapsayan daha geniş bir yok etme sürecinin parçası olarak ele alıyor. Tasarı metninde, “Hıristiyan topluluklara yönelik ortak bir imha modeline işaret eden, sayıları giderek artan tarihi ve hukuki çalışmalar” ele alınıyor. 

Sayfo'nun Süryani toplumu üzerindeki etkilerinin paylaşıldığı tasarıda, Parlamento görüşmelerinde öne sürülen tarihi tahminlere göre süreç içerisinde yaklaşık 300 bin Süryani’nin hayatını kaybettiği, katliamlar, zorunlu göçler ve çeşitli politikalar nedeniyle 350 bin Pontus Rum’unun da yaşamını yitirdiği belirtildi. 

De Maegd, bölge genelinde köylerin tamamen boşaltıldığını, asırlık toplulukların dağıtıldığını, demografik ve kültürel boşluklar oluştuğunu ifade etti. Gerekçesini, Birleşmiş Milletler'in 1948 tarihli Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ndeki uluslararası hukuki tanımlara dayandıran milletvekili, soykırımı "ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu kısmen ya da tamamen yok etme niyetiyle işlenen fiiller" olarak tanımladı. 

De Maegd, kavramın hukuki mimarı olan Raphael Lemkin de dahil olmak üzere birçok soykırım uzmanı ve hukukçunun çalışmalarına atıfta bulunarak, Lemkin’in bu kavramı geliştirirken Osmanlı dönemindeki Hıristiyan nüfusunun nasıl etkilendiğini dile getirdi. 

Vekil tasarısında ayrıca uluslararası soykırım uzmanları birliklerinin, 2007 yılında kabul ettiği akademik konsensüse de değindi. Söz konusu konsensüsün, Ermenilerin yanı sıra Süryani ve Pontus-Rumlara yönelik uygulamaların da soykırımın hukuki kriterlerini karşıladığını savunduğunu paylaştı. 

Tasarının detayları 

Belçika, Ermeni Soykırımı’nı 2015 yılında resmi olarak tanımış ve bu karar mevcut tartışmalarda sıkça bir emsal olarak öne sürülmüştü. Yeni tasarıda, Süryani ve Pontus-Rum’ların resmi tanımanın dışında tutulmasının "eksik bir tarihi anlatı" yarattığı ve Belçika’nın insan hakları politikasındaki tutarlılığa gölge düşürdüğü savunuluyor. 

De Maegd, Komisyona yaptığı açıklamada, "Bu eksiklik artık sürdürülebilir değil. Belçika’nın tanıması, inandırıcı olabilmesi için kapsamlı olmalıdır" dedi. 

Tasarı, soykırım inkârına karşı daha güçlü önlemler alınmasının yanı sıra, Belçika’da her yıl düzenlenen resmi anma etkinliklerine, katledilen Süryani ve Pontus Rum’larının da dahil edilmesi çağrısında bulunuyor.