Turabdin’den Siverek-Gerger Metropolitliği’ne uzanan, kiliseler inşa edip Süryani halkının sevgisini kazanan Mor Athanasiyos Denho d’Beth Rume, 1915 Sayfo Soykırımı’nda iki papazla birlikte katledildi. Geride ne bir toplum, ne de bir mezar taşı kaldı.

Denho Rume, 1836 yılında Turabdin’in (Mardin ve çevre iller) Midyat ilçesine bağlı Anhil (Yemişli) köyündeki Safrokiye soyundan gelen Beth Rume ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi.

Çocukluk yıllarında aldığı eğitim sonrasında rahip olan Denho d’Beth Rume, Turabdin’deki birçok manastırda görev yaptı.

1882 yılında, o dönem Keldani ve Süryani Katolikler ile birlikte yoğun bir Süryani Ortodoks nüfusuna sahip olan Cizre Metropolitliği’ne metropolit olarak atandı. Burada takdis edilerek ruhani hizmette bulundu. Yaklaşık beş yıl Cizre Metropolitliği’nde görev yapan Mor Athanasiyos, daha sonra doğum yeri olan Anhil’de kısa bir süre kaldı. 1887 yılında ise Siverek-Gerger Metropolitliği’ne atandı.

1887 yılından itibaren Siverek-Gerger Metropolitliği yapan Mor Athanasiyos Denho Rume, Metropolitliğe bağlı tüm alanları gezdi. Gittiği her yerde, ruhani hizmette bulunduğu Süryanilerin sorunlarını dinledi, taleplerine cevap olmaya çalıştı.

Süryaniler tarafından çok sevilen ve saygı duyulan bir Metropolit olan Mor Athanasiyos, 1701 yılında “Meryem Ana” adıyla inşa edilen ancak 1870'li yıllarda bölgede meydana gelen şiddetli bir depremde tamamen yıkılan kilisenin yeniden inşasını tamamladı. Denho d’Beth Rume, bu kiliseyi “Mor Petrus ve Mor Pavlus” adıyla takdis etti.

Denho d’Beth Rume, 1909 yılında yaptığı çalışmalardan dolayı, şu an Adıyaman’da aktif bir şekilde kullanılan Mor Petrus ve Mor Pavlus Kilisesi’nde bulunan özel bir haç ile onurlandırıldı.

1915 yılında başlatılan Sayfo Süryani Soykırımı sırasında, her yerde olduğu gibi Siverek-Gerger bölgesinde yaşayan Süryanilere de saldırılar yapıldı. Bu saldırılar sırasında burada yaşayan Süryanilerin büyük bir kısmı katledildi. Katledilmeyenler de Müslümanlaştırıldı, asimile edildi. Hayatta kalan Süryanilerin çok az bir kesimi ise saklandı, katliamların bitmesini bekledi.

İki papazla beraber katledildi

Bu saldırılar sırasında görevi başında olan Metropolit Mor Athanasiyos, Osmanlı askerleri tarafından tutuklanarak hapsedildi. Metropolit hapisteyken, saldırganlar tarafından dışarı çıkarıldı ve Siverek meydanına getirildi. Burada yönetimi altında bulunan, ruhani olarak yetiştirdiği Yakup ve Yusuf isimli iki papaz ile birlikte işkence edilerek katledildiler. 

Rume ile papazların, Sayfo sürecinde hangi tarihte katledildiğine dair net bir bilgi edinilemiyor.

Mor Athanasiyos Denho d’Beth Rume, 33 yıl boyunca Metropolit olarak yaşamını Süryani halkına ve Antakya Süryani Ortodoks Kilisesi’ne hizmet ederek geçirdi. Ancak Denho d’Beth Rume’nin bugün bir mezarı bile yok. Çünkü failler Metropoliti katlettiğinde, cenazesine sahip çıkacak tek bir Süryani kalmamıştı.