Avrupa Süryaniler Birliği'nin (ESU) ev sahipliğinde Brüksel’de düzenlenen sergi, 1915 Sayfo Süryani Soykırımı’nı anarken, Süryani halkının günümüzde verdiği varlık mücadelesine de ışık tutuyor. Sergide konuşma yapan ESU temsilcisi Myriam Vergili, “Sergi ile soykırımın tanınması için verilen mücadeleye ve Süryani halkının günümüzdeki durumuna da ışık tutmayı amaçladık” dedi. Eş Genel Başkan Tony Vergili ise 12 ülke ve son olarak Fransa'nın tanıdığı Sayfo için Belçika’ya da çağrıda bulundu. 

“Sayfo 1915: Süryani halkı, Unutulmuş Bir Soykırımın Tarihi” adlı serginin açılışı, Avrupa Süryaniler Birliği (European Syriac Union - ESU) tarafından 20 Nisan Pazartesi günü Belçika’nın başkenti Brüksel’deki Woluwe-Saint-Lambert Belediyesi’nde yapıldı.  

Sergi, açıldığı günden bu yana ziyaretçiler tarafından büyük bir ilgi gördü. 

Woluwe-Saint-Lambert Belediye Başkanı Olivier Maingain, belediye meclisi ve encümen üyeleri, Belçikalı parlamenterler, Brüksel’in çeşitli belediyelerinden temsilciler, gazeteciler ile çok sayıda kurum ve kuruluş sergiyi ziyaret etti. 

Ziyaretçileri karşılayan Avrupa Süryaniler Birliği temsilcisi Myriam Vergili, sergi alanında bir konuşma yaptı. 

Myriam Vergili’nin konuşması şöyle: 

“Avrupa Süryaniler Birliği adına sizleri saygıyla selamlıyor, burada bulunmanız ve bu ortak hafızayı yaşatma konusundaki katkılarınız için teşekkür ediyoruz.  

Bugün, 1915 Sayfo anısına adanan sergimizin açılışı vesilesiyle sizleri ağırlamaktan büyük onur duyuyoruz. Hepinize tek tek katılımınız için teşekkür ederiz. Aramızda birçok önemli şahsiyet bulunuyor ve her birinize ayrı ayrı şükranlarımızı sunmak istiyoruz.  

Devam etmeden önce, 1915 soykırımının kurbanlarını anmak ve tarih boyunca tüm soykırım kurbanlarına saygı göstermek amacıyla sizleri bir dakikalık saygı duruşuna davet ediyoruz.  

‘Sayfo 1915: Süryani Halkı, Unutulmuş Bir Soykırımın Hikâyesi” başlıklı bu sergi, Avrupa Süryaniler Birliği Association Internationale Sans But Lucratif (AISBL) tarafından düzenlendi. 2004 yılında Brüksel’de kurulan kuruluşumuz, Avrupa’daki Süryaniler için kültürel ve diplomatik çalışmalar yürütmekte, özellikle Sayfo Soykırımı’nın tanınması için çaba gösteriyor.  

Bildiğiniz gibi Ortadoğu’daki Hıristiyanlar günümüzde hâlâ son derece zor bir dönemden geçiyor. Bu süreç zulüm, zorunlu göçler ve ağır sınavlarla dolu. Bu gerçek karşısında, elimizdeki tüm imkânlarla onların sesi olmaya çalışıyoruz.  

Acılar sona ermedi

Sayfo’nun üzerinden 111 yıl geçmiş olmasına rağmen acılar ve istikrarsızlık tamamen sona ermedi. Bu nedenle geçmişte yaşananların tanınması ve yeni trajedilerin önlenmesi, adalet ve uluslararası farkındalık açısından büyük önem taşıyor.  

Bu sergi, 1915 soykırımını, uygulanış biçimi, sürgünler ve yaşanan vahşetleri, çarpıcı tanıklıklar ve arşiv görüntüleri aracılığıyla gözler önüne seriyor.  

Ayrıca bu soykırımın tanınması için verilen mücadeleye ve Süryani halkının günümüzdeki durumuna da ışık tutmayı amaçladık. Geçtiğimiz yüzyıl boyunca ve günümüze kadar maruz kaldıkları tüm zulümlere rağmen bu halk Türkiye’de, Suriye’de, Irak’ta, Lübnan’da ve diasporada yaşamaya, sesini duyurmaya ve haklarını talep etmeye devam etmektedir.  

Bu sergi, 2009 tarihli ‘soykırım suçları, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve bu suçlara karşı direniş hareketlerinin hafızasının aktarılmasına ilişkin’ kararname kapsamında hazırlanmıştır.  Nitekim 2024 yılından itibaren Avrupa Süryaniler Birliği, bu çerçevede Fédération Wallonie-Bruxelles tarafından resmi olarak tanınmış bir merkez hâline geldi.  

Bu serginin gerçekleşmesini mümkün kılan ‘Vatandaşlık, Hafıza, Demokrasi’ Direktörlüğü’ne içten teşekkürlerimizi sunarız. Serginin grafik tasarımını gerçekleştiren Rachida Aoulad’a da ayrıca teşekkür ederiz. Değerli çalışmaları bu projeye hayat verdi. Ayrıca bu sergiye iki hafta boyunca belediye binasında ev sahipliği yapmamıza imkân tanıyan Woluwe-Saint-Lambert Belediyesi’ne teşekkür ederiz. Belediye çalışanlarına, Belediye Başkan Yardımcıları Kurulu’na ve Belediye Meclisi’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.  

Özellikle Woluwe-Saint-Lambert Belediye Meclis Üyesi Jean-Louis Hanff’a özel teşekkürlerimizi sunmak isteriz. Bu projenin hayata geçirilmesinde bize büyük destek sağlamış, Süryani halkı için yürüttüğümüz çalışmalarda her zaman yanımızda oldu. Bugün burada bulunarak bizi onurlandıran Sayın Belediye Başkanı Olivier Maingain’e de içten teşekkürlerimizi sunarız.” 

Avrupa Süryaniler Birliği Eş Genel Başkanı Tony Vergili de, etkinlikte konuşma yaptı.

Tony Vergili, konuşmasında şu ifadeleri kullandı: 

“Sayfo’, Süryanice’de ‘kılıç’ anlamına gelir. Çünkü katliamlar kılıçla gerçekleştirildi. Ama bizim için bu sadece bir kelime değil. Bu, bir halkın hafızası, bir acının adıdır.  

1915 yılı, halkımız için en karanlık dönemlerden biridir. Bu dönemde yalnızca Süryaniler değil, Ermeniler ve Pontus Rumları da hedef alındı. O dönemde köyler yok edildi, kiliseler yakıldı, insanlar zorla yerlerinden edildi. Aileler parçalandı. Binlerce insan sürgün yollarında açlık ve susuzluktan hayatını kaybetti.  

Tarihçilere göre 1914-1923 yılları arasında: 

* 1,5 milyon Ermeni, 

* 500 bin Süryani, Keldani ve Asuri, 

* 353 bin Pontus Rum’u vahşice katledildi. 

Bu rakamlar sadece istatistik değil. Her biri bir yaşamı, bir hikâyeyi, bir aileyi temsil eder. 

Süryani halkı, Mezopotamya’nın en eski halklarından biridir. Binlerce yıllık bir kültüre sahip ve Aramice dilini yaşatmaya devam etmekte. Ancak 1915’te bu kadim halk yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Neden, ‘unutulmuş bir soykırım’ diyoruz? Çünkü yeterince anlatılmadı, tanınmadı ve çoğu zaman görmezden gelindi. 

Sergi uzun soluklu bir mücadelenin parçası

Bu sergi sadece bir anma değil. Aynı zamanda uzun soluklu bir mücadelenin parçası. Yirmi yılı aşkın süredir Avrupa Süryaniler Birliği yürüyüşler düzenliyor, konferanslar veriyor, raporlar ve dosyalar hazırlıyor ve bunları birçok Avrupa ülkesine sunuyor. 

Bugün önemli bir noktaya ulaştık, 12 ülke 1915 Sayfo’yu resmen tanıdı. Ve daha yakın zamanda 29 Nisan 2024’te,Fransız Parlamentosu Sayfo Soykırımı’nı resmen tanıdı. 

Buradan açık bir çağrıda bulunuyoruz: Belçika hükümetinin de bu tarihsel gerçeği tanımasını bekliyoruz. Ermeni Soykırımı nasıl tanındıysa, Süryaniler ve Pontus Rumlarının yaşadığı soykırım da tanınmalı. Bu sadece siyasi bir talep değil, bir adalet çağrısı, hafıza sorumluluğu. Çünkü tanımak geçmişi değiştirmez ama geleceği şekillendirir.  

Bugün burada bulunmamızın amacı hatırlamak, anlamak ve unutmamaktır. Hayatını kaybedenlerin anısını saygıyla anıyoruz.”